SuyKiet.comSuy Kiệt
Phòng ở và dụng cụ

Sắp xếp phòng cho người nằm lâu tại nhà: đặt giường, lối đi và đồ trong tầm tay

Cách chọn phòng, kê giường ra giữa cho hai người chăm đứng hai bên, dọn lối đi, gom đồ chăm sóc vào một chỗ và giữ phòng vẫn là phòng của người bệnh, không thành kho.

Vietnamese son moving a wooden chest of drawers away from a care bed, his mother resting under a pale blanket, wide shot from the doorway, soft morning light

Phòng tốt nhất cho người nằm lâu là phòng gần nhà vệ sinh và gần chỗ sinh hoạt chung, có cửa sổ, đủ rộng để kê giường cách tường cả hai bên cho hai người chăm đứng được; mọi đồ chăm sóc gom về một chiếc bàn hoặc kệ sát đầu giường, lối từ cửa tới giường để trống hoàn toàn. Những việc này làm được trong một buổi, không cần sửa nhà.

Cách kê phòng quyết định người chăm mất bao nhiêu sức mỗi ngày: xoay trở dễ hay khó, đêm dậy có vấp không, thay tã có phải chạy đi tìm đồ không. Nó cũng quyết định người bệnh còn thấy mình là một phần của gia đình hay bị đặt riêng vào một góc. Dưới đây là cách chọn phòng, kê giường, dọn đồ và một danh sách kiểm tra để làm ngay.

Nhà chị Hằng dọn phòng sau ba ngày vất vả

Mẹ chị Hằng về nhà sau đợt nằm viện, yếu hẳn, gần như chỉ nằm. Cả nhà để bà ở phòng ngủ cũ trên tầng hai, giường kê sát tường như mấy chục năm nay. Đêm đầu tiên chị phải trèo lên giường mới xoay được mẹ nghiêng vào trong. Tã, khăn, chậu nước để dưới bếp, mỗi lần thay là một lần chạy cầu thang. Đến ngày thứ ba chị đau lưng không đứng thẳng được.

Cuối tuần, hai anh em quyết định chuyển bà xuống phòng nhỏ cạnh phòng khách, gần nhà vệ sinh. Giường kéo ra giữa, hai bên cách tường một khoảng đủ một người đứng. Chiếc tủ gỗ to dời đi, thay bằng một kệ ba tầng đặt sát đầu giường, tầng trên là đồ lau rửa, tầng giữa là tã và ga dự phòng, tầng dưới là chậu và túi rác. Một chiếc đèn ngủ cắm sát chân tường.

Tuần sau đó, việc thay tã của chị Hằng từ mười lăm phút còn năm phút. Bà nghe được tiếng cháu nói chuyện ngoài phòng khách, thỉnh thoảng gọi vọng ra. Không có thiết bị nào mới, chỉ là kê lại cho đúng.

Chọn phòng nào trong nhà

Không phải nhà nào cũng có lựa chọn. Nếu có từ hai phòng trở lên, so theo bảng này:

Tiêu chíVì sao quan trọngNếu không đạt thì bù bằng gì
Ở tầng trệt hoặc cùng tầng với người chăm chínhKhông phải bế, cõng qua cầu thang; đêm nghe tiếng gọiChuông gọi không dây, người chăm ngủ cùng tầng
Gần nhà vệ sinhĐổ bô, lấy nước, giặt khăn nhanh; người còn đi được thì ngắn đườngGhế bô đặt trong phòng, xô có nắp
Có cửa sổ mở ra ngoàiThông gió, ánh sáng ban ngày giúp người bệnh phân biệt ngày đêmQuạt hút, đèn sáng ban ngày, mở cửa phòng
Diện tích đủ kê giường cách tường hai bênHai người đứng hai bên mới xoay trở, thay ga an toànDọn bớt đồ, chuyển tủ ra ngoài
Gần nơi gia đình sinh hoạtNgười bệnh nghe tiếng nhà, đỡ cô đơn; người chăm để mắt đượcMở cửa ban ngày, đặt ghế cho người thăm
Không có bậc cửa cao, sàn không trơnĐẩy xe lăn, ghế bô dễ; người chăm bớt vấpNẹp dốc nhỏ ở bậc cửa, thảm chống trơn có đế bám

Phòng rộng, đẹp nhưng xa và ở tầng trên thường thua phòng nhỏ ở tầng dưới gần mọi người. Hỏi cả ý người bệnh nếu họ còn nói được: có người muốn ở lại phòng của mình đến cuối, và điều đó đáng được cân nhắc nghiêm túc, rồi tìm cách bù những điểm thiếu.

Kê giường và dọn phòng trong một buổi

Làm theo thứ tự này, tốt nhất có hai người, khi người bệnh đang nghỉ ở chỗ khác hoặc đã được báo trước:

  1. Dọn trống phòng càng nhiều càng tốt: tủ to, bàn trang điểm, đồ trang trí dưới sàn, dây điện vắt ngang. Giữ lại những đồ người bệnh quý như ảnh gia đình, chiếc gối quen, cái radio.
  2. Kê giường để đầu giường tựa tường, hai bên dài cách tường mỗi bên đủ một người đứng xoay người thoải mái. Nếu phòng hẹp chỉ thoáng được một bên, chọn bên gần cửa và có ổ điện.
  3. Đặt giường sao cho người bệnh nằm nhìn được ra cửa phòng hoặc cửa sổ, không quay mặt vào tường. Nắng chiếu thẳng vào mặt thì dịch giường hoặc treo rèm mỏng.
  4. Đặt kệ hoặc bàn đồ chăm sóc sát đầu giường phía người chăm hay đứng nhất. Đồ dùng nhiều xếp ngang tầm tay, đồ nặng để dưới.
  5. Đặt một bàn nhỏ trong tầm với của người bệnh nếu họ còn cử động tay: cốc nước có nắp, khăn giấy, kính, chuông gọi.
  6. Dọn lối từ cửa tới giường và từ giường tới nhà vệ sinh: không thảm lật mép, không dây điện, không đồ để dưới đất.
  7. Bố trí ánh sáng: đèn trần đủ sáng khi làm việc, đèn ngủ thấp chiếu xuống sàn cho đêm, công tắc gần cửa và gần giường.
  8. Đặt một chiếc ghế cho người thăm ngồi ngang tầm mắt người bệnh, ở bên không vướng việc chăm.

Xong rồi, thử đi một vòng như một đêm bình thường: tắt đèn trần, đi từ cửa tới giường, lấy tã, lấy khăn, đổ bô. Chỗ nào phải cúi, phải vòng, phải bật đèn mới thấy, chỗ đó cần kê lại.

Góc đồ chăm sóc: gom một chỗ, xếp theo việc

Đồ nằm rải rác là nguyên nhân chính khiến người chăm mất sức và để người bệnh nằm lâu trong tình trạng chưa được lau rửa. Một kệ ba tầng hoặc xe đẩy nhiều ngăn là đủ, chia theo việc:

  • Ngăn vệ sinh: khăn lau, khăn ướt không mùi, găng tay dùng một lần, tấm lót, tã đủ dùng một ngày, túi rác nhỏ.
  • Ngăn giường: một bộ ga, một tấm kéo hoặc ga gấp đôi, gối kê các cỡ, chăn mỏng dự phòng.
  • Ngăn ăn uống: cốc có nắp, thìa nhỏ, khăn ăn, khay; không để thức ăn thừa qua đêm trong phòng.
  • Ngăn giấy tờ: sổ theo dõi, bút, giấy hẹn khám, tờ dặn dò của nhân viên y tế, đặt trong một túi có khoá kéo.
  • Đồ của người bệnh: kính, răng giả trong hộp có nắp, lược, ảnh, đồ vật quen thuộc.
  • Dưới sàn chỉ có: chậu, xô có nắp, thùng rác có nắp đạp chân, xếp sát tường.

Thuốc của người bệnh cất riêng chỗ khô ráo, ngoài tầm với của trẻ nhỏ, đúng như nhân viên y tế dặn; đừng để lẫn trong ngăn vệ sinh. Mỗi tối dành vài phút bổ sung lại kệ cho sáng hôm sau, như người bán hàng xếp hàng trước giờ mở cửa.

Giữ phòng vẫn là phòng của một con người

Đừng biến phòng thành phòng bệnh viện. Dụng cụ cần thì có, nhưng giữ lại tấm ảnh cưới, chiếc đồng hồ treo tường, bức tranh quen. Người bệnh nhìn thấy những thứ đó mỗi ngày; chúng nhắc họ vẫn ở nhà.

Che kín khi làm việc riêng tư. Một tấm rèm kéo hoặc bình phong ở phía cửa giúp khi thay tã, lau người, có ai bất chợt mở cửa thì người bệnh vẫn được che. Đóng cửa trước khi bắt đầu, gõ cửa trước khi vào.

Cho người bệnh tự chọn khi có thể. Hỏi bà muốn quay giường về phía nào, muốn để ảnh nào trên bàn, muốn mở cửa hay đóng. Những lựa chọn nhỏ giữ cho người bệnh cảm giác còn làm chủ.

Âm thanh vừa phải. Ti vi để cả ngày làm người bệnh mệt, khó ngủ; im phăng phắc lại buồn. Bật vài chương trình người bệnh thích, xen giờ yên tĩnh.

Mùi phòng. Thay tã kịp, buộc túi rác ngay, mở cửa sổ mỗi ngày. Không xịt nước hoa phòng nặng mùi để che: người bệnh nằm trong mùi đó suốt ngày và có thể bị kích ứng khi thở.

Khi nào gọi nhân viên y tế hoặc cấp cứu ngay

Sắp xếp phòng tốt giúp người chăm nhìn thấy sớm những thay đổi bất thường. Khi gặp các tình huống dưới đây, đừng tự xoay xở:

Thấy gìLàm gì ngayGọi ai
Người bệnh ngã khỏi giường, đập đầu, hoặc không cử động được một bênKhông vội kéo dậy, giữ ấm, nói chuyện trấn anGọi cấp cứu
Khó thở nặng lên, môi tím, gọi không tỉnhNâng đầu cao nếu được, mở cửa thông thoángGọi cấp cứu
Người bệnh bị kẹt tay chân hoặc đầu vào khe giường, thanh chắnGỡ nhẹ, không giật; kiểm tra chỗ bị épNhân viên y tế nếu có sưng, bầm, đau
Phòng quá nóng hoặc quá lạnh, người bệnh vã mồ hôi hay run, lơ mơ hơnĐiều chỉnh phòng, thay áo khôNhân viên y tế nếu không đỡ sau thời gian ngắn
Bỏng do túi chườm, đèn sưởi, bình nước nóng để gần giườngBỏ nguồn nóng ra, làm mát chỗ bỏng bằng nước sạchNhân viên y tế; bỏng rộng thì cấp cứu

Dán một tờ giấy ghi số người liên lạc khẩn cấp và tên các bệnh của người bệnh ở chỗ dễ thấy trong phòng, để bất kỳ ai trong nhà cũng gọi được khi người chăm chính vắng.

Phòng cũng phải dễ thở cho người chăm

Người chăm chính thường ngủ ngay trong phòng hoặc phòng bên. Nếu được, kê cho người chăm một chiếc giường gấp hoặc ghế ngả có gối tử tế, chứ không phải nằm tạm trên chiếu dưới sàn. Một chiếc ghế có lưng tựa đặt cạnh giường để ngồi đút ăn, trò chuyện mà không phải cúi gập lưng hàng giờ.

Đặt cho người chăm một góc nhỏ của riêng họ: cốc nước, điện thoại sạc pin, cuốn sổ ghi chép, một thứ gì đó để đọc. Chăm người nằm lâu là việc kéo dài nhiều tháng; phòng được kê cho người chăm làm việc bền, không phải cho một tuần gồng sức. Sau mỗi tháng, cả nhà nên ngồi lại xem cách kê đã hợp chưa, vì nhu cầu người bệnh thay đổi theo thời gian.

Nếu người chăm chính thức đêm nhiều, sắp xếp sao cho ban ngày có người khác trông để họ được ngủ bù trong một phòng yên tĩnh, đóng cửa, không phải dỏng tai nghe. Một người chăm được ngủ đủ sẽ nhẹ tay, kiên nhẫn hơn nhiều so với người thức trắng ba đêm liền. Khi thấy người chăm cáu gắt, khóc một mình hay nói những câu buông xuôi, cả nhà nên chia lại ca ngay; nếu họ có ý nghĩ làm hại bản thân, hãy ở bên họ và đưa họ tới cơ sở y tế ngay.

Câu hỏi thường gặp

Nhà chật chỉ có một phòng ngủ thì kê giường người bệnh thế nào?

Ưu tiên kéo giường ra khỏi tường ít nhất một bên dài, chọn bên gần cửa. Bớt tủ, đồ trang trí, dùng kệ đứng thay tủ ngang. Có thể kê giường người chăm vuông góc ở cuối giường người bệnh để vẫn thoáng một lối đi.

Có nên để người bệnh ở phòng khách cho tiện trông?

Một số gia đình làm vậy và người bệnh vui vì được ở giữa nhà. Nhưng cần một tấm rèm hoặc bình phong che khi vệ sinh, lau người, và giữ giờ yên tĩnh để người bệnh ngủ. Hỏi ý người bệnh trước khi quyết định.

Giường kê sát tường một bên có được không?

Được nếu luôn có hai người hoặc người bệnh còn tự trở mình. Khi cần xoay trở thường xuyên, mỗi lần phải kéo giường ra hoặc trèo lên giường rất mệt và dễ đau lưng. Tốt nhất kê thoáng cả hai bên.

Có nên trải thảm trong phòng người nằm lâu không?

Không nên trải thảm mỏng dễ lật mép hay trơn trượt. Nếu sàn lạnh, chọn thảm có đế bám chắc, mép dán sát sàn, và không đặt ở lối từ giường tới nhà vệ sinh hay chỗ đẩy xe lăn.

Có cần đổi sang phòng khác khi người bệnh đã quen phòng cũ?

Không bắt buộc. Nếu phòng cũ ở tầng trên hoặc quá chật, giải thích với người bệnh lý do và để họ mang theo đồ thân thuộc. Nếu họ rất muốn ở lại, tìm cách bù như chuông gọi, kệ đồ trên tầng và người chăm ngủ cùng tầng.

Mất bao lâu thì nên sắp xếp lại phòng?

Không có mốc cố định. Mỗi khi người bệnh yếu đi một nấc, như từ đi được sang chỉ ngồi xe lăn hay từ ngồi được sang chỉ nằm, nên xem lại cách kê giường, lối đi và dụng cụ cho hợp với giai đoạn mới.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138